Αὐτὸς τὰ πρὸς δ΄ ἀνάβασιν ηὐτρέπιζεν Ἀσίας͵
κατασκευάζων ναῦς πολλάς͵ λύβερνα καὶ τριήρεις.
Ὃς καὶ προσέταξεν εὐθὺς τὰ πλήθη στρατευμάτων
ἐν ταῖς ναυσὶν εἰσέρχεσθαι μεθ΄ ὅπλων καὶ λυβέρνων.
Πρὸς ταῖς τριήρεις οὖν αὐτὸς ἐμβὰς σὺν Μακεδόσι
καὶ μυριάδας τάλαντα πέντε λαβὼν χρυσίου͵
ὡς λέων ὥρμησεν αὐτὸς εἰς μάχας καὶ πολέμους.
Πᾶσαν οὖν Θρᾴκην διελθὼν͵ οὖσαν ὑποκειμένην
αὐτῷ Φιλίππῳ τῷ πατρὶ καὶ καταδουλωμένην͵
ὑπήκοον ἐποίησε τοῖς προσηνέσι λόγοις.
Ὅθεν καὶ πρὸς τὴν Βύζαντος πόλιν κατασκηνώσας
καὶ κτίσας τόπον ἐν αὐτῷ καὶ πάντας στρατηγήσας͵
Στρατήγιν κέκληκεν αὐτόν· ἔνθεν ἀντιπεράσας
καὶ τῷ στρατῷ νείμας χρυσὸν ἄντικρυς Βυζαντίδος͵
Χρυσόπολιν ὠνόμασε τὸν τόπον ἀπὸ τούτου.
Εἶθ΄ οὕτως πρὸς Ἑλλήσποντον καταλιπὼν τὰς νῆας
ἐκ τῆς Εὐρώπης ἔρχεται πρὸς χώραν τῆς Ἀσίας͵
καὶ δόρυ πήξας ἐν αὐτῇ δορίκτητον προσγράφει.
Ἐκεῖθεν δὲ παραλαβὼν πάντας τοὺς ἐπιλέκτους
τῷ ποταμῷ τῷ Γρανικῷ τάχει προσεπιβαίνει͵
ὅν τινα κατεφύλαττον σατράπαι τοῦ Δαρείου.
Μάχης οὖν ἑκατέρωθεν μεγάλης γενομένης͵
ἐνίκησεν Ἀλέξανδρος καὶ λαφυραγωγήσας
αὐτοὺς σατράπας τῶν Περσῶν͵ πρὸς τὴν Ὀλυμπιάδα
καὶ πρὸς Ἀθήνας ἔστειλε τὰ σκῦλα τῶν βαρβάρων.
Ἔδοξε γὰρ αὐτῷ καλὸν τὴν παραθαλασσίαν
καθυποτάξαι πρότερον. Ὅθεν τὴν Ἰωνίαν͵
Καρίαν προσεκτήσατο͵ μεθ΄ ἧς καὶ τὴν Λυδίαν
καὶ τοὺς ἐν Σάρδει θησαυροὺς ἔλαβε πλείστους ὄντας.
Εἰθ΄ οὕτως ἄλλας ἔλαβε πόλεις τήν τε Φρυγίαν
Λυκίαν Παμφυλίαν τε καὶ τὰς ἐκεῖσε χώρας.
Ἐν οἷς καί τι παράδοξον γέγονεν Ἀλεξάνδρῳ·
μὴ ἔχων οὗτος νῆας οὖν πέραθεν ὁρμηθῆναι͵
μέρος ὑπανεχώρησεν͵ ὥς φασι͵ τῆς θαλάσσης͵
καὶ πᾶσα δύναμις πεζῶν διῆλθεν ἀκωλύτως.
Αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν πλοιῶν καὶ πάντων τῶν πλωΐμων
μακρόθεν ἦσαν ἅπασαι· ὅθεν ἀντιπεράσας
εἰς Ἀναποῦσαν ἔρχεται· καὶ τῶν πλοιῶν ἐλθόντων͵
ἀπῆλθεν ἐν τοῖς μέρεσιν αὐτῆς Λυκαονίας͵
καὶ τοῖς ἐκεῖσε στρατηγοῖς πράττειν καλῶς ἐνσκήψας
εἰς Σικελίαν ἐκπερᾷ μετὰ τῶν στρατευμάτων.
Καθυποτάξας δέ τινας αὐτῷ προσαπειθοῦντας͵
ἦλθε τὸ τάχος ἐν αὐτῇ χώρᾳ τῆς Ἰταλίας.
Οἱ δὲ Ρωμαίων στρατηγοὶ πέμπουσι διὰ Μάρκου
Ἐπιμελίου στρατηγοῦ τὸν τοῦ Καπετωλίου
στέφανον φέροντα Διὸς ἐκ λίθων καὶ μαργάρων͵
λέγοντες πρὸς Ἀλέξανδρον͵ ἡμεῖς χρυσῷ στεφάνῳ
τὴν θείαν κάραν στέφομεν ὡς μέγαν βασιλέα͵
αὐταῖς λιτράσιν ἑκατὸν ἔχοντα τοῦ χρυσίου.
Καταδεξάμενος δ΄ αὐτῶν τὰ δῶρα καὶ τοὺς λόγους
αὐτοῖς προσεπηγγείλατο τιμὴν καὶ δόξαν νεῖμαι.
Ἔλεγον δὲ καὶ πλείονα στρατὸν Ἰταλοὶ δοῦναι͵
εἰ μὴ συνῆπτον πόλεμον οὗτοι Καρχηδονίοις.
Λαβὼν οὖν τάχος παρ΄ αὐτῶν χιλίους στρατιώτας͵
σὺν τούτοις πεντακόσια τάλαντα τοῦ χρυσίου͵
ὅλαις ναυσὶν ἐπέρασεν εἰς Ἀφρικὴν τὴν χώραν.
Τῷ δ΄ Ἀλεξάνδρῳ στρατηγοὶ πάντες τῶν Ἀφρικίων
ταχὺ προσαπαντήσαντες ἱκέτευον ἐκστῆναι
τοῦτον τῆς πόλεως αὑτῶν͵ μεγίστης Καρθαγένης.
Τῆς ἀδρανείας οὖν αὐτὸς τούτων καταγελάσας
καὶ καταγνούς͵ ἀντέφησεν· εἰ μὴ φανῆτε κρείττων͵
τοῖς κρείττοσι τελέσητε φόρους͵ προσδουλωθέντες.
Ἐκεῖθεν πάλιν οὖν αὐτὸς συνήθως ἀναζεύξας͵
Λιβύην ὑποθέμενος σὺν πάσῃ τῇ δυνάμει͵
πρὸς χώραν Ἀμμωνιακὴν ἀνέρχεται τὸ τάχος·
εἶθ΄ οὕτως ταῖς ναυσὶ βαλὼν πάσας αὑτοῦ δυνάμεις
ἐκέλευσεν ἀντιπερᾷν πρὸς τὴν Φωκίδα νῆσον
καὶ περιμένειν ἅπαντας Ἀλέξανδρον ἐκεῖσε.
Τὸν Ἄμμωνα δ΄ Ἀλέξανδρος θυσίαν ἐκτελέσας͵
καθυπεμνήσθη τῆς μητρὸς͵ ὡς προειπούσης τούτῳ͵
Ἄμμων σοῦ γέγονε πατὴρ ὁ συγγενόμενός μοι.
Ὅθεν καὶ προσευξάμενος Ἄμμωνι προσεφώνει·
Ἂν ἄρα κατ΄ ἀλήθειαν Ὀλυμπιάς μου μήτηρ
εἶπεν ἐκ σοῦ σπαρῆναί με͵ σὺ χρησμοδότησόν μοι.
Ὁρᾷ γοῦν οὗτος ἐν νυκτὶ καθ΄ ὕπνους τὴν μητέρα
μετ΄ Ἄμμωνος αὐτοῦ θεοῦ ταύτην περιπλακέντα͵
Ἀλέξανδρε͵ δὲ λέγοντα͵ γόνος ἐμὸς τυγχάνεις.
Οὗτος οὖν τάχιστ΄ ἀναστὰς καὶ τοῖς αὑτοῦ σατράπαις
ἅπαντα ταῦτα προσειπὼν καὶ γνοὺς ἐκ τούτων μᾶλλον
ὡς εἶναι τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ χρησμοῦ καλλίστην͵
τέμενος Ἄμμωνος Θεοῦ χρύσεον καταπλάττει͵
γράψας πρὸς βάσιν τὴν αὐτοῦ͵ γόνος ἔθετο ταῦτα
Λιβύης Ἄμμωνι Θεῷ τοκέϊ μου μεγίστῳ.
Καὶ πάλιν οὖν Ἀλέξανδρος τὸν Ἄμμωνα προσεῖπεν
λαβέσθαι παρ΄ αὐτοῦ χρησμόν͵ ὅπως μεγάλην πόλιν
κτίσῃ καλὴν ἀείμνηστον εἰς ὄνομα τὸ τούτου.
Ἐν τοῖς ὀνείροις πάλιν γοῦν Ἀλέξανδρος κατεῖδε
τὸν Ἄμμωνα Θεὸν αὐτὸν ἐν γηραιᾷ τῇ χαίτῃ͵
φοροῦντα καὶ κηρύκειον ἐν τοῖς κροτάφοις τούτου͵
ἄνωθεν καθεζόμενον τῆς κλίνης Ἀλεξάνδρου
πλησίον ἐν τῇ κεφαλῇ καὶ φάσκοντα τοιάδε·
Ὦ Μακεδὼν Ἀλέξανδρε͵ Θεὸς Λιβύης Ἄμμων
ἐγὼ προσαγορεύω σοι μέγας ὁ μηλοκέρως͵
ἂν ἀγηράτοις βούλῃ σὺ νεάζειν τοῖς αἰῶσι͵
πόλιν ἐπίσημον αὐτὸς κτίζε πρὸς Πρωτεΐδα͵
πρὸς ἣν Πλουτίνιος Θεὸς μέγας αὐτὸς προέστη͵
ὃς κορυφαῖσι κάθηται πόλου ταῖς πενταλόφοις͵
ἑλίσσων τὸν ἀτέρμονα κόσμον αὑτοῦ δυνάμει.
Μαθὼν δὲ τούτου τὸν χρησμὸν Ἀλέξανδρος ἐζήτει
θέλων μαθεῖν ποίαν δηλοῖ τὴν Πρωτεΐδα νῆσον͵
καὶ τίς ὁ προκαθήμενος Θεὸς αὐτῇ τυγχάνει·
Ὡς δ΄ ἀνεζήτει
τοῦ μαθεῖν͵ πάλιν Θεῷ συνθύσας
Ἄμμωνι τούτου τῷ πατρὶ μετὰ τῶν στρατευμάτων
καὶ πᾶσιν ἄρχουσιν αὐτοῦ͵ πορείαν ἐποιεῖτο
ἐν κώμῃ χλοηφόρῳ τε περὶ Λιβύην οὔσῃ
βουλόμενος τὸ στράτευμα πάμπαν ἀναπαυθῆναι.
Τούτου περιπατοῦντος δ΄ οὖν ἔλαφος ταχυτάτη
προσεκπηδήσασα ποθὲν ἄντικρυς ἔστη τούτου·
ἥνπερ ἰδὼν Ἀλέξανδρος ἐφώνησε τοξότην͵
ὅπως τὸ βέλος κατ΄ αὐτῆς εὐστόχως ἐπιρρίψῃ.
Ἐκείνου δ΄ ἀστοχήσαντος Ἀλέξανδρος προσεῖπεν·
Ἄνθρωπε͵ σὺ
παράτονον ἀπέρριψας τὸ βέλος.
Ὅθεν καὶ Παρατόνιον ὁ τόπος ἐπεκλήθη.
Ἀλέξανδρος τὸ τάχος οὖν κτίσας ἐκεῖσε πόλιν
καὶ κατοικήσας ἐν αὐτῇ γενναιοτέρους ἄνδρας͵
Παράτονον ἐκάλεσε τὴν πόλιν καὶ τὸν τόπον.
Εἶθ΄ οὕτως εἰς Ταφόσιριν μετέπειτα κατῆλθεν.
Ὃς καὶ μαθὼν ταχύτατα παρὰ τῶν ἐγχωρίων
εἶναι βωμὸν Ὀσίρεφος ἐκεῖσε καὶ τὸν τάφον͵
